De Transmatch (T-tuner)

De Transmatch

 

In mijn zoektocht naar een universele tuner met een hoog rendement heb ik veel met tuners geëxperimenteerd. Met de elders op mijn homepage beschreven symmetrische antennestroom meter kun je de diverse tuners met elkaar vergelijken. Voor deze proefnemingen heb ik vergeleken: mijn symmetrische Annecke parallel tuner, de MFJ-941E, de S-Match,  de L tuner en als laatste de hier gepubliceerde T-tuner ook wel "transmatch"genoemd in combinatie met de elders beschreven 1:4 balun. 

Als eerste de S-Match. De S-Match is door zijn twee knops bediening erg makkelijk in het gebruik en het rendement is zondermeer goed. Echter de symmetrie is niet geweldig daarom is de S-Match afgevallen.

De MFJ kan maximaal 300 WATT hebben en dat is te weinig voor gebruik met de linear. Uit metingen bleek verder dat de MFJ met ingebouwde balun ca. 25 % van de energie zelf opvreet. Verder bleek dat op 20 en hoger de symmetrie erg slecht is. Geen aanrader dus. 

Uiteindelijk bleef er nog over de L tuner en de transmatch. De L tuner levert een goed rendement maar heeft op de lage banden veel capaciteit nodig zodat je er niet aan ontkomt om vaste condensatoren bij te kunnen schakelen. Dat is lastig voor 80 en zeker voor 160 meter. Bovendien moet je kunnen schakelen tussen L en reversed L Het kan dus wel maar erg handig is het niet.

De Transmatch:

Het is dus de transmatch geworden samen met de 1:4 balun die elders op mijn site staat. Hier haal ik een zeer goed rendement mee. Je kunt ook een 1:4 balun van Teletrix (PA0LB) gebruiken. Bij gebruik van een linear moet je dan kiezen voor de 4,5 kW versie!

Verder kun je door middel van de bypass schakelaar overal goed ontvangen zonder te tunen. In de bypass stand is het vaak mogelijk afstemming te krijgen met de ingebouwde antenne tuner van de set. Alleen is mij gebleken dat de transmatch meer antennestroom levert dan de ingebouwde ATU.

 

Hoe haal je het beste rendement uit de transmatch:

Belangrijk is de Spoel. Die moet gemaakt zijn van zeer dik verzilverd draad of band. Neem je te dun draad dan krijg je een matig rendement! Verder is een rolspoel beter dan een spoel met aftakkingen. We krijgen het maximale rendement door altijd zoveel mogelijk capaciteit te gebruiken bij het afstemmen. Dat kan alleen goed als je een rolspoel gebruikt. Dan de condensatoren. Die moeten voor een goed rendement op de lagere banden zoals 160 en 80 liefst een maximale capaciteit hebben van 500 pF en niet zoals je vaak ziet 250 pF of nog lager. Je kunt met 250 pF of zelfs 150 pF condensatoren wel aanpassing krijgen alleen het rendement is dan minder!

Bij het afstemmen kan ik bij gebruik van de 1:4 balun altijd één van de twee condensatoren op maximale capaciteit zetten. Zelfs op 10 meter! Afstemmen gebeurt dan met de andere condensator en de rolspoel. Dan heb je het beste rendement. Als je de condensatoren voorziet van een schaal kun je de gevonden standen noteren voor de volgende keer dat je op dezelfde band/freq. terug komt. Dan hoef je alleen de rolspoel naar de dip te rollen. Dit werkt zeer prettig.

 

Belangrijk bij deze tuner is de opbouw. Geen lange draden gebruiken want anders zal het later moeilijk blijken om op 10 meter afstemming te krijgen. De verbinding tussen de condensatoren onderling moet zo kort mogelijk zijn. De verbinding tussen de bypass schakelaar S1 en de condensatoren dient te geschieden met coax! Een plaat-afstand van 2,5 mm bleek voldoende voor een vermogen van 750 W op alle banden (ook 160). Meer vermogen kan waarschijnlijk ook maar dat heb ik niet kunnen testen.

 

Dit is het schema van de SPC-transmatch. Deze schakeling is alleen aan te bevelen als je een zeer goede rolspoel bezit anders krijg je weer een lager rendement. Het voordeel van deze schakeling is de harmonische onderdrukking. C 2 is een splitstator condensator. De draaibare platen komen aan de bovenkant van de rolspoel. De ene sectie komt aan massa en de andere sectie is de antenne uitgang.

Het proef model. Een beetje rommelig door de vele experimenten hi. De condensatoren zijn tegen elkaar geplaatst om zelf inductie van de draad tussen de condensatoren laag te houden. Dat de rolspoel een wat langere draad krijgt is niet erg. Immers de zelfinductie van de draad komt in serie met de rolspoel. Rechts boven aan zie je de keramische bypass schakelaar. Het geheel is gemaakt op een grote printplaat dat als massa vlak fungeert. In het proefmodel is gebruik gemaakt 2,5 mm2  voor de verbinding tussen de onderdelen maar in de uiteindelijke versie heb ik gebruik gemaakt van verzilverd draad zo dik mogelijk als ik kon krijgen.

© PA1G Gert-Jan Dam. Hosting door http://gertjandam.nl